ค่าใช้จ่ายวันโอนกรรมสิทธิ์ มีอะไรบ้าง ใครจ่าย คำนวณอย่างไร
อธิบาย 5 รายการที่ต้องจ่ายที่สำนักงานที่ดิน ฝ่ายไหนเป็นผู้จ่าย ตัวอย่างการคำนวณจริง มาตรการลดค่าโอน เอกสารที่ต้องเตรียม และขั้นตอนในวันโอน
สารบัญ (11 หัวข้อ)
ราคาบ้านที่ตกลงกันไม่ใช่เงินทั้งหมดที่ต้องจ่าย ในวันโอนกรรมสิทธิ์ที่สำนักงานที่ดินยังมีค่าธรรมเนียมและภาษีอีกหลายรายการ ซึ่งรวมกันอาจสูงถึงหลักแสนบาท ผู้ซื้อและผู้ขายจึงควรรู้ตัวเลขและตกลงกันให้ชัดเจนตั้งแต่ทำสัญญาจะซื้อจะขาย
5 รายการที่ต้องจ่ายที่สำนักงานที่ดิน

| รายการ | อัตราปกติ | ฐานที่ใช้คำนวณ | ผู้จ่ายตามธรรมเนียม |
|---|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมการโอน | 2% | ราคาประเมินของกรมธนารักษ์ | แบ่งคนละครึ่ง |
| ค่าจดจำนอง | 1% (สูงสุด 200,000 บาท) | วงเงินกู้ | ผู้ซื้อ |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 3.3% | ราคาซื้อขายหรือราคาประเมิน แล้วแต่ราคาใดสูงกว่า | ผู้ขาย |
| อากรแสตมป์ | 0.5% | ราคาซื้อขายหรือราคาประเมิน แล้วแต่ราคาใดสูงกว่า | ผู้ขาย |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | คำนวณตามจำนวนปีที่ถือครอง | ราคาประเมิน (ผู้ขายเป็นบุคคลธรรมดา) | ผู้ขาย |
ค่าธรรมเนียมการโอน
คิด 2% ของราคาประเมิน กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าฝ่ายใดต้องจ่าย ธรรมเนียมที่ใช้กันมากคือแบ่งคนละครึ่ง แต่ตกลงเป็นอย่างอื่นได้ เช่น ผู้ซื้อจ่ายทั้งหมดแลกกับส่วนลดราคา
ค่าจดจำนอง
จ่ายเฉพาะเมื่อผู้ซื้อกู้ธนาคาร คิด 1% ของวงเงินกู้ ผู้ซื้อเป็นผู้จ่าย
ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์
สองรายการนี้จ่ายอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่จ่ายซ้อนกัน
- ผู้ขายเสีย ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% เมื่อขายภายใน 5 ปีนับจากวันที่ได้มา เว้นแต่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของทรัพย์นั้นครบ 1 ปีขึ้นไป หรือเข้าข้อยกเว้นอื่นตามกฎหมาย
- เมื่อไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ ผู้ขายเสีย อากรแสตมป์ 0.5% แทน
ผู้ซื้อทรัพย์มือสองควรถามผู้ขายตั้งแต่ต้นว่าถือครองมากี่ปี เพราะรายการนี้เป็นเงินก้อนใหญ่ และผู้ขายบางรายตั้งราคาโดยคาดว่าผู้ซื้อจะช่วยรับภาระ
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
กรณีผู้ขายเป็นบุคคลธรรมดา คำนวณจากราคาประเมิน หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาตามจำนวนปีที่ถือครอง แล้วคิดภาษีตามอัตราก้าวหน้า ยิ่งถือครองนาน ภาษีต่อปียิ่งลดลง เจ้าหน้าที่ที่ดินเป็นผู้คำนวณให้ในวันโอน และผู้ขายสามารถโทรสอบถามตัวเลขประมาณการจากสำนักงานที่ดินล่วงหน้าได้
มาตรการลดค่าโอนและค่าจดจำนอง
รัฐมีมาตรการลดค่าธรรมเนียมการโอนและค่าจดจำนองเหลือรายการละ 0.01% สำหรับที่อยู่อาศัยที่ราคาซื้อขายและราคาประเมินไม่เกิน 7 ล้านบาท โดยผู้ซื้อต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย มาตรการรอบก่อนสิ้นสุดวันที่ 30 มิถุนายน 2569 และมีรายงานว่าได้รับการต่ออายุถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2570
มาตรการลักษณะนี้มีกำหนดเวลาและเงื่อนไขเปลี่ยนได้ทุกรอบ ก่อนนัดวันโอนให้ตรวจสอบสถานะล่าสุดกับสำนักงานที่ดินที่จะไปโอน หรือเว็บไซต์กรมที่ดิน
ตัวอย่างการคำนวณ
คอนโดมือสอง ราคาซื้อขาย 2,000,000 บาท ราคาประเมิน 1,800,000 บาท ผู้ซื้อกู้ธนาคาร 1,800,000 บาท ผู้ขายถือครองมา 3 ปีและไม่ได้ย้ายชื่อเข้าทะเบียนบ้าน
| รายการ | วิธีคิด | อัตราปกติ | เมื่อได้สิทธิ์มาตรการรัฐ |
|---|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมการโอน | 2% × 1,800,000 | 36,000 | 180 |
| ค่าจดจำนอง | 1% × 1,800,000 | 18,000 | 180 |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | 3.3% × 2,000,000 | 66,000 | 66,000 |
| อากรแสตมป์ | ไม่เสีย เพราะเสียภาษีธุรกิจเฉพาะแล้ว | 0 | 0 |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | เจ้าหน้าที่คำนวณตามปีที่ถือครอง | ตามคำนวณ | ตามคำนวณ |
ถ้าแบ่งค่าโอนคนละครึ่งตามธรรมเนียมและคิดอัตราปกติ ผู้ซื้อจ่าย 18,000 + 18,000 = 36,000 บาท ส่วนผู้ขายจ่าย 18,000 + 66,000 = 84,000 บาท และภาษีเงินได้อีกส่วนหนึ่ง
ค่าใช้จ่ายอื่นที่ไม่ได้จ่ายที่สำนักงานที่ดิน
- ค่าส่วนกลางและเงินกองทุน ผู้ขายต้องชำระค่าส่วนกลางให้ครบถึงวันโอน ผู้ซื้อคอนโดหรือบ้านในโครงการมักต้องจ่ายค่าส่วนกลางล่วงหน้าตามที่นิติบุคคลกำหนด
- ค่ามิเตอร์น้ำและไฟ ตกลงกันว่าจะโอนชื่อผู้ใช้และคืนเงินประกันมิเตอร์อย่างไร
- ค่านายหน้า ตามธรรมเนียมผู้ขายเป็นผู้จ่าย โดยทั่วไปประมาณ 3% ของราคาขาย
- เบี้ยประกันอัคคีภัย ผู้ซื้อที่กู้ธนาคารต้องทำตามเงื่อนไขของธนาคาร
เอกสารที่ต้องเตรียม
ผู้ซื้อ
- บัตรประชาชนและทะเบียนบ้าน
- เอกสารสมรส และหนังสือยินยอมของคู่สมรส (ถ้ามี)
- แคชเชียร์เช็คตามยอดที่ตกลง
ผู้ขาย
- โฉนดที่ดินหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดตัวจริง
- บัตรประชาชนและทะเบียนบ้าน
- เอกสารสมรส และหนังสือยินยอมของคู่สมรส (ถ้ามี)
- หนังสือรับรองการปลอดหนี้จากนิติบุคคลอาคารชุด (กรณีคอนโด)
ถ้าฝ่ายใดไปเองไม่ได้ ต้องใช้หนังสือมอบอำนาจตามแบบของกรมที่ดิน กรอกรายละเอียดให้ครบก่อนลงชื่อ อย่าเซ็นหนังสือมอบอำนาจเปล่า
ขั้นตอนในวันโอน

ควรไปถึงสำนักงานที่ดินตั้งแต่เช้า และนำเงินสดติดตัวไว้สำหรับค่าธรรมเนียมรายการย่อย ก่อนออกจากสำนักงาน ผู้ซื้อต้องตรวจชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์หลังโฉนด เลขที่ห้องหรือเลขที่ดิน และเนื้อที่ ให้ตรงกับที่ซื้อ
สรุป
ตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษรในสัญญาจะซื้อจะขายว่าใครจ่ายรายการใด ถามจำนวนปีที่ผู้ขายถือครอง ตรวจสอบสิทธิ์มาตรการลดค่าโอน และขอให้สำนักงานที่ดินประมาณการค่าใช้จ่ายล่วงหน้า จะช่วยให้วันโอนไม่มีค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้เตรียมไว้
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ตรวจสอบล่าสุดเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2569 อัตราและมาตรการของรัฐเปลี่ยนแปลงได้ กรุณาตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกครั้งก่อนทำธุรกรรมจริง

